My father’s Ca Stomach was operated by Prof. Dr. Norman Hla

Ko Ko Gyi I don’t know sayargyi, although he tried, my father passed away on Ca stomach post op 8 days. Sometimes I felt that my father would be able to stay for few months if he just do palliative surgery. I am not blaming sayargyi as we accepted that life and death is in Allah’s hand and we all, including sayagyi had done the best we could at that time. My father passed away at 10.30 PM 12th. July 1991.

Image may contain: 1 person, eyeglasses

ဆရာသည္ ခြဲစိပ္ကုသမႈတြင္ ကၽြမ္းလည္းကၽြမ္း၊ အင္မတန္လည္း သတၲိေကာင္းလွပါသည္။ ေတာ္ရံုခြဲစိပ္ဆရာဝန္ေတြ မကိုင္ရဲမည့္ ကင္ဆာေရာဂါရွင္လူနာမ်ားကို radical surgery, heroic surgery မ်ား လုပ္ေလ့ရွိသည္။ carcinoma esophagus, lung cancer, carcinoma pancreas, hepatocellular carcinoma တို႔လို ခက္ခဲသည့္လူနာမ်ားကို ဒါးစြမ္းျပေလ့ရွိသည္။ ဆရာ့ကၽြမ္းက်င္မႈေၾကာင့္ ခြဲစိတ္မႈေအာင္ျမင္ေလ့ရွိေသာ္လည္း ေရာဂါကိုယ္၌က ကၽြမ္းေနျပီ ျဖစ္သျဖင့္ လူနာခမ်ာ တခါတရံ “ေငြကုန္သံျပာ” ဆိုသလို ၾကံဳရေသာေၾကာင့္ ဒီလိုအခါမ်ိဳးမွာ ဆရာ့အေနႏွင့္ စိတ္ထက္သန္လြန္ျခင္း (over-enthusiastic) ျဖစ္သည္ဟုေတာင္ထင္မိသည္။

Image may contain: 4 people, people standing

Tint Zaw Oo added 2 new photos.

Professor Norman Hla, our mentor, former head of the Thoracic Surgical Department just passed away.
Feeling very sad for him, his family, his students, his patients and for the whole Myanmar surgical society.

Department of Thoracic Surgery
Yangon Specialty Hospital
University of Medicine 1, Yangon.

 

Hla Min 

ပါေမာကၡ ဦးေနာ္မန္လွ

ဆရာၾကီး ဦးေနာ္မန္လွ၏ ပြင့္လင္းေသာစိတ္ဓါတ္၊ ရဲရင့္ေသာ သတၲိိုတို႔ကို သိျပီးျဖစ္သျဖင့္ ဆရာ့ကို အားနာနာႏွင့္ ဝန္ခံရပါဦးမည္။ Real lives, Real stories မဂၢဇင္းထဲက ဆရာ့အင္တာဗ်ဴးကို ဖတ္ျပီးကတည္းက ဆရာ့အေၾကာင္း ေရးဖို႔စိတ္ကူးခဲ့ပါသည္။ စိတ္ကူးေနတုန္း ဆရာ့က်န္းမာေရးအေျခအေနကို ၾကားရသျဖင့္ မေ၇းေသးဘဲ ေခတၲ ဆိုင္းငံ့ထားခဲ့သည္။ ဘယ္လိုစိတ္ကူးႏွင့္ ဆိုင္းထားခဲ့သည္ကိုေျပာမထြက္သျဖင့္ စဥ္းစားသာ ၾကည့္ၾကပါ။ သို႔ေသာ္ စိတ္ဓါတ္ မာေၾကာသည့္ ဆရာက ေရာဂါေတြကို ေအာင္ျမင္စြာေက်ာ္လႊားႏိုင္ခဲ့သည္ကတစ္ေၾကာင္း၊ မႏၲေလး ခြဲစိပ္ပညာ ညီလာခံမွာ ဆရာေျပာခဲ့သည့္စကားကို တစ္ဆင့္ၾကားရျပီး မေစာင့္ႏိုင္မေအာင့္ႏိုင္ေတာ့သည္ တစ္ေၾကာင္း ေၾကာင့္ ဂုဏ္ျပဳေရးသားလိုက္ရပါသည္။

ဆရာဦးေနာ္မန္လွအေၾကာင္းကို ကၽြန္ေတာ္ေဆးပညာမဟာသိပၸံသင္တန္း တက္ေရာက္စဥ္ ၁၉၉၀ ခန္႔က စတင္ၾကားဖူးခဲ့ပါသည္။ ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ သင္တန္းတက္ဖက္ ကိုခင္ေဇာ္မွာ မေကြးေဆးရံုၾကီးတြင္ ဆရာေနာ္မန္၏ လက္ေအာက္၌ လက္ေထာက္ဆရာဝန္အျဖစ္ လုပ္ခဲ့ဖူးရာ သူေျပာျပသျဖင့္ ၾကားဖူးရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ဆရာသည္ လက္ေထာက္ဆရာဝန္မ်ားကို ခြဲစိပ္ပညာ အေျခခံမ်ား သင္ေပးသည္။ ထို႔ေနာက္ အေျခခံခြဲစိပ္မႈမ်ားကို ကိုယ္တိုင္ လုပ္ခြင့္ေပးသည္။ လုပ္ခြင့္ျပဳသည္ဆိုရာမွာ တပည့္မ်ား ဆရာအရွိန္ေၾကာင့္ ရိႈးတိုးရွန္႔တန္႔မျဖစ္ဘဲ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္မႈရွိရွိျဖင့္ လုပ္ႏိုင္ရန္ သူကအနားမွာမေန။ “ရဲရဲတင္းတင္း လုပ္ၾက၊ မင္းတို႔ အခက္အခဲေတြ႔ရင္ အျပင္မွာ ငါအခ်ိန္မေရြး အသင့္ရွိတယ္။” လို႔ မွာထားျပီး လံုျခံဳမႈကိုလည္း ရေစသည္ ဆိုသည့္အေၾကာင္းကို ကိုခင္ေဇာ္က ေျပာျပပါသည္။

ကၽြန္ေတာ္ ေဆးတကၠသိုလ္(၁) ေရာက္ေတာ့မွ ဆရာ့ကို ျမင္ဖူးသည္။ ဆရာ့ပံုစံမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ငယ္စဥ္ ေက်ာင္းသားဘဝက အတန္းေဖာ္ေတြထဲမွာ ပါတတ္ေသာ “ လူသြက္ကေလး” ပုံစံရွိသည္ဟု ထင္ပါသည္။ စကားေျပာရာမွာ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ျပတ္ျပတ္သားသားႏွင့္ ေဟာေဟာဒိုင္းဒိုင္း ျဖစ္ပါသည္။
တစ္ရက္မွာ ထိုစဥ္က က်န္းမာေရးဝန္ၾကီး ဦးေစာထြန္းက ေဆးတကၠသိုလ္ သင္ၾကားေရးဆ၇ာမ်ားကို ေတြ႔ဆံုပါသည္။ ထိုပြဲမွာ ဆရာေနာ္မန္က ေရွ႕တန္းေတြမွာမထိုင္ဘဲ ေနာက္နားက်က် ျပဴတင္းေပါက္နားက အစြန္ေနရာမွာ ထိုင္ေနသည္။ ဝန္ၾကီးမိန္႔ခြန္းျပီး၍ ျပန္လည္ေဆြးေႏြးခြင့္ျပဳေသာအခါ ဆရာေနာ္မန္ကထျပီး ကၽြန္ေတာ္တိုင္းျပည္အတြက္ လုပ္ေပးခဲ့တာ ႏွစ္အေတာ္ၾကာပါျပီ။ ယခု ႏိုင္ငံျခားမွာ တလွည့္သြားျပီး အလုပ္လုပ္ခ်င္လို႔ ထြက္ခြင့္ျပဳဖို႔ တင္ျပပါတယ္ ဟု ေျပာလိုက္ရာ အံ့အားသင့္သြားၾကပါသည္။ ဝန္ၾကီးက ကၽြန္ေတာ္တို႔လုပ္ငန္းေတြအတြက္ ဆ၇ာမရွိလို႔ မျဖစ္ေသးတာမို႔ ခဏ သည္းခံပါဦးဟု ဆိုသည္။ ဆရာက “ကၽြန္ေတာ့္တပည့္ေတြထဲမွာ ကၽြန္ေတာ့္လိုဘဲလုပ္ႏိုင္တဲ့လူေတြ ရွိေနပါျပီ။ ကၽြန္ေတာ္မရွိရင္ မျဖစ္ဘူးလို႔ မဆိုႏိုင္ပါဘူး” လို႔ ထပ္ျပီး ေစာဒကတက္ပါသည္။ ဝန္ၾကီးက ခုေတာ့ ေနပါဦးဆရာရယ္။ ေနာက္ အခ်ိန္က်လို႔ရွိရင္ ကၽြန္ေတာ္ ခြင့္ျပဳပါ့မယ္လို႔ စကားျဖတ္လိုက္ပါသည္။ ဒီတစ္ခ်က္ေတာ့ဝန္ၾကီး ဦးေစာထြန္း၏ အဆံုးအျဖတ္ မွန္သည္ဟုဆိုရမည္။ ဆရာ့အဖို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အသည္းအစားထိုးကုသမႈမွာ ေရွ႔ေဆာင္လမ္းျပ ျဖစ္လာရသည္ မဟုတ္ပါလား။ သည္အခ်ိန္ကတည္းက ဆရာ၏ တပည့္ေတြအေပၚ အျမဲတမ္း အုပ္စီး မထားလိုေသာစိတ္၊ တပည့္ေတြအေပၚ ယံုၾကည္ေသာစိတ္ ကို သတိျပဳမိပါသည္။ (ထိုအခ်ိန္မွာ ဆရာက ႏိုင္ငံျခားသို႔ ထြက္ဖို႔ရည္ရြယ္ျပီး USMLE စာေမးပြဲကို ေျဖဆိုထားျပီးျပီ ဟု ၾကားသိရသည္) ထို႔ေနာက္ ဆရာ့ဘဝမွာ ရင္ေခါင္းခြဲစိပ္ဌာနမွဴး၊ ခြဲစိပ္ကုပညာ ပါေမာကၶ၊ ထို႔ေနာက္တဖန္ ရင္ေခါင္းခြဲစိပ္ပညာပါေမာကၶ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပထမဆံုး အသည္းအစားထိုး ခြဲစိပ္မႈျပဳလုပ္သည့္ ဆရာဝန္ၾကီးစသည့္ မွတ္တိုင္မ်ားကို စိုက္ထုူခဲ့သည္။

ဆရာပင္စင္ယူျပီး၍ ပင္လံုေဆးရံုမွာ ပင္တိုင္ခြဲစိပ္ဆရာဝန္ၾကီးအျဖစ္ လုပ္ကိုင္ေနရာ၊ သမားေတာ္ၾကီး ဦးေစာႏိုင္၏ လူနာမ်ားကို ကူညီၾကည့္ရႈရင္း ဆရာဦးေနာ္မန္၏ လူနာတခ်ိဳ႔ကို ကၽြန္ေတာ္ ပူးတြဲၾကည့္ရႈခဲ့ရပါသည္။ ဆရာသည္ ခြဲစိပ္ကုသမႈတြင္ ကၽြမ္းလည္းကၽြမ္း၊ အင္မတန္လည္း သတၲိေကာင္းလွပါသည္။ ေတာ္ရံုခြဲစိပ္ဆရာဝန္ေတြ မကိုင္ရဲမည့္ ကင္ဆာေရာဂါရွင္လူနာမ်ားကို radical surgery, heroic surgery မ်ား လုပ္ေလ့ရွိသည္။ carcinoma esophagus, lung cancer, carcinoma pancreas, hepatocellular carcinoma တို႔လို ခက္ခဲသည့္လူနာမ်ားကို ဒါးစြမ္းျပေလ့ရွိသည္။ ဆရာ့ကၽြမ္းက်င္မႈေၾကာင့္ ခြဲစိတ္မႈေအာင္ျမင္ေလ့ရွိေသာ္လည္း ေရာဂါကိုယ္၌က ကၽြမ္းေနျပီ ျဖစ္သျဖင့္ လူနာခမ်ာ တခါတရံ “ေငြကုန္သံျပာ” ဆိုသလို ၾကံဳရေသာေၾကာင့္ ဒီလိုအခါမ်ိဳးမွာ ဆရာ့အေနႏွင့္ စိတ္ထက္သန္လြန္ျခင္း (over-enthusiastic) ျဖစ္သည္ဟုေတာင္ထင္မိသည္။

ဤစာကိုေရးျဖစ္သည္မွာ ဆရာ့ခြဲစိပ္ပညာကို ခ်ီးမြမ္းရန္ မဟုတ္ပါ။ ကၽြန္ေတာ္ ျမင္းထိမ္းငတာ မျဖစ္လိုပါ။ သို႔ေသာ္ ဆရာ၏ စိတ္ဓါတ္ ခံယူခ်က္တစ္ခ်ိဳ႔ကို ဖတ္ရႈၾကားသိရသည့္အခါ မခ်ီးမြမ္းဘဲ မေနႏိုင္ေတာ့သျဖင့္ ခုလိုေရးလိုက္ရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ေနာက္ထပ္ဝန္ခံစရာရွိသည္မွာ ဆရာ၏စရိုက္မွာ extrovert စရိုက္ျဖစ္သျဖင့္ ခပ္ေပါ့ေပါ့ “ေပ်ာ္ေပ်ာ္သာေန ကိုယ့္လူေရ” သမားဟု ထင္ခဲ့မိသည္။ သို႔ေသာ္ Real lives, real stories အမည္ရွိ မဂၢဇင္း၏ အင္တာဗ်ဴးမွာ ဆ၇ာေျပာၾကားထားတာ ကို ဖတ္ရျပီးေနာက္ ဆရာ့ကို အထူးေလးစား သြားမိပါသည္။ ဆရာက သူ႔တြင္လူမႈေရးႏွင့္ပတ္သက္ျပီး အားနည္းခ်က္ တစ္ခုရွိသျဖင့္ တပည့္မ်ား၏ ပူေဇာ္ ကန္ေတာ့ျခင္းကို ခံထိုက္ေသာ ဂုဏ္အဂၤါႏွင့္ မျပည့္စံုဟု ယူဆေသာေၾကာင့္ တပည့္မ်ားဖိတ္ၾကားေသာ အာစရိယ ပူေဇာ္ပြဲ မ်ားသို႔ တက္ေရာက္ကန္ေတာ့ခံျခင္း မျပဳခဲ့ပါဟု ျပတ္သားပြင့္လင္းစြာ ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။ ဒါတင္မက တပည့္ေတြကို သူ႔ကိုတုျပီး လိုက္မလုပ္ၾကဖို႔ ၊ သူေတာင္မွ အလူးအလဲ ရုန္းကန္ခဲ့ရေၾကာင္း သတိေပး ဆံုးမသည္ဟုလည္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။ ေဆးေလာကမွာ က်ဥ္းက်ဥ္းေလးျဖစ္သျဖင့္ ဆရာ့ကိုယ္ေ၇းကိုယ္တာမ်ားကို နားစြန္နားဖ်ား ၾကားမိပါသည္။ သို႔ေသာ္ကိုယ္ေရးကိုယ္တာသာျဖစ္ျပီး ဆရာ့က်င့္ဝတ္ႏွင့္ မဆိုင္သျဖင့္ ေတာ္ရံုလူဆိုလွ်င္ ခပ္မိန္႔မိန္႔ထိုင္ျပီး ကန္ေတာ့ခံမည္သာျဖစ္ပါသည္။ ဆရာ၏ ကိုယ့္အားနည္းခ်က္ကို ထုတ္ေဖာ္ ရဲေသာစိတ္၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ေဝဖန္ေသာစိတ္၊ အာစရိယတို႔၏ ပူေဇာ္ခံထိုက္ေသာ ဂုဏ္ကို မထိပါးေစလိုေသာစိတ္ တို႔ကို မေလးစားဘဲ မေနႏိုင္ေတာ့ပါ။

တပည့္ေတြ၏ ကန္ေတာ့ပြဲကို တက္ေလ့မရွိေသာ ဆရာသည္ တစ္ခုေသာကန္ေတာ့ပြဲသို႔ စာတစ္ေစာင္ကို ထူးထူးျခားျခား ေရးသားေပးပို႔ျပီး အမွာစကား ပါးခဲ့ပါသည္။ အခန္းအနား အစီအစဥ္အတြင္း တပည့္တစ္ဦးက ဆရာ့စာကို ဖတ္ၾကားျပပါသည္။ ဆရာက သူ႔မွာ ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာ ခံစားေနရျပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေရာဂါကို ၾကံ့ၾကံံ့ခံရင္း မၾကာမီ အိႏၵိယႏိုင္ငံသို႔ သြားေရာက္ျပီး targeted therapy ခံယူေတာ့မွာ ျဖစ္သျဖင့္ တပည့္မ်ားႏွင့္ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္မ်ားကို ႏႈတ္ဆက္လိုက္ပါေၾကာင္း ရဲရင့္တည္ျငိမ္စြာ ေဖာ္ျပထားရာ ဆရာ့စာဖတ္ျပတာကို နားေထာင္ရင္း မ်က္ရည္ဝိုင္းမတတ္ စိတ္ထိခိုက္ ခံစားရပါသည္။

စိတ္ဓါတ္ခိုင္မာလွသည့္ ဆ၇ာကေတာ့ သည္ေတာင္ကို ေအာင္ျမင္စြာေက်ာ္ႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ ဆ၇ာနာလံထျပီး ခြဲစိပ္မႈမ်ားပင္ ျပန္လုပ္ႏိုင္ျပီဟု ၾကားရသျဖင့္ ဝမ္းသာရပါသည္။ သို႔ေသာ္ဝမ္းသာလို႔ မဆံုးေသးမီ ဆရာေနာက္ထပ္ခြဲစိပ္မႈ ခံယူရသည္ဟု ၾကားရျပန္ပါသည္။ သည္တစ္ခါေတာ့ အသည္းတဲ့။ ႏိုင္ငံျခားမွာ ခြဲစိပ္ခံယူဖို႔ တိုက္တြန္းသည္ကို ဆရာျငင္းပယ္ခဲ့ျပီး သူေလ့က်င့္ေပးခဲ့သည့္ တပည့္အသည္းခြဲစိပ္ဆ၇ာဝန္မ်ားလက္္ထဲသို႔ ယုံၾကည္စိတ္ခ်စြာ အပ္ႏွံလ်က္ ခြဲစိပ္မႈ ခံယူခဲ့ပါသည္။

သည္တစ္ၾကိမ္တြင္လည္း ေအာင္ျမင္စြာ နာလံထလာျပန္သည္။ စိတ္ကူးေကာင္းလွေသာ တပည့္မ်ားက မႏၲေလးျမိဳ႔မွာ က်င္းပသည့္ ခြဲစိပ္ကုဆ၇ာဝန္ညီလာခံမွာ ကင္ဆာႏွစ္ခါျဖစ္ဖူးသူ အစီအစဥ္ျဖင့္ ဆရာၾကီးကို ပြဲထုတ္ခဲ့သည္ဟု ၾကားရပါသည္။ ထိုပြဲမွာ ဆရာၾကိးေျပာၾကားခဲ့သည္ဆိုေသာ မွတ္ခ်က္ကို facebook မွာ ဖတ္လိုက္ရေသာအခါ ၾကက္သီးေမြးညွင္း ထမတတ္ပင္ ျဖစ္ရပါသည္။ ကိုယ့္ျပည္တြင္းမွာ ကိုယ္သင္ေပးခဲ့တဲ့ ခြဲစိပ္ဆရာဝန္ေတြ ခြဲတာကိုဘဲ ခံခ်င္တယ္။ က်ဳပ္လူနာေတြကို သူတို႔လက္ထဲ အပ္ရဲတယ္ဆိုရင္ က်ဳပ္ကေကာ သူတို႔ခြဲတာကို ဘာျဖစ္လို႔ မခံရဲရမွာလဲ- တဲ့။ ကိုယ္ေဆာက္တဲ့တိုက္မွာ ကိုယ္မေနရဲေသာ အင္ဂ်င္နီယာေတြနဲ႔ မကြာလား။

ကိုယ္သင္ေပးခဲ့တဲ့ တပည့္မ်ား၏ အရည္အေသြးကို ကိုယ့္အသက္ႏွင့္ ေၾကးထပ္ျပီး အာမခံရဲေသာ ဆရာ့စိတ္ဓါတ္ကျဖင့္ ဆရာဝန္ေတြေမြးထုတ္ခဲ့ ေမြးထုတ္ဆဲ ေမြးထုတ္ဦးမည့္ ကၽြန္ေတာ္တို႔လို အာစရိယ ဂိုဏ္းဝင္မ်ားအတြက္ လမ္းျပ မီးရွဴးတန္ေဆာင္သဖြယ္ ျဖစ္ပါေတာ့သည္။
Credit Prof. Myo Lwin Nyein

Inna lillahi wa inna ilayhi raji’un (انا لله وانا اليه راجعون)  Sura Al-Baqara, Verse 156. The full verse is as follows: الذين اذا اصابتهم مصيبة قالوا انا لله وانا اليه راجعون “Who, when a misfortune overtakes them, say: ‘Surely we belong to Allah and to Him shall we return’.”

ကြယ္လြန္သူအေပၚ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္ထံေတာ္ပါးမွ က႐ုဏာေတာ္အျဖာျဖာ၊ မဂၤလာအျဖာျဖာ က်ေရာက္ပါေစသား။

အင္နာ လစ္လာဟိ ဝ အင္နာ အိလိုင္းဟိ ရားဂ်ိအူးန္

မုခ်ဧကံ ကၽြႏု္ပ္တို႕သည္ အလႅာဟ္အရွင္ျမတ္အဖို႔သာ ျဖစ္၍ ဧကန္အမွန္ ထိုအရွင္ျမတ္၏ ထံေတာ္သို႕သာ ျပန္လည္ သြားၾကရမည့္သူမ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။

Advertisements

One thought on “My father’s Ca Stomach was operated by Prof. Dr. Norman Hla

  1. Maung Maung
    1 hr ·
    Professor Norman Hla, our mentor, former head of the Thoracic Surgical Department just passed away.
    Feeling very sad for him, his family, his students, his patients and for the whole Myanmar surgical society.
    Abul Faiz>>> Is he not the husband of a Muslim doctor?

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s